Mega Frame and Central Park

main

Zapewne większość mieszkańców Warszawy czy osób ją odwiedzających zastanawia się gdzie tak naprawdę znajduje się jej centrum. To oficjalne, czyli Plac Defilad na centrum nie wygląda, zwłaszcza w porównaniu z innymi stolicami europejskimi. Olbrzymi niezabudowany kwartał (400x600m), gdzie chula wiatr. Jest dużo drzew, jakieś fontanny, jakieś obeliski, „patelnia” z metrem obklejonym reklamami, jakiś czas temu było tu wielkie targowisko i hale kupieckie, wszystko takie „nieeuropejskie”. A w centrum tego wszystkiego relikt poprzedniego systemu, symbol uciemiężenia Polaków: Pałac Kultury i Nauki. No i tak od ponad 20 lat władze stolicy próbują się z tym miejscem uporać. Wiele było propozycji: wyburzenie Pałacu, okrągły bulwar, wieżowce, centra handlowe i żeby nie było tak do końca tylko komercyjnie to podał pomysł na kulturę – Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Niestety nie udało się jeszcze nic zrobić: roszczenia, strach deweloperów czy nieporozumienia. Ale oto właśnie Plac Defilad stoi przed szansą stania się miejscem wyjątkowym. Należy przypomnieć iż Pałac Kultury i Nauki to przykład wieżowca „narodowego” w formie, socjalistycznego w treści: pałac w najwyższej formie służący wszystkim obywatelom (nie tylko tym zamożnym), otoczony parkiem. Czy ten olbrzymi otwarty teren nie sprawdził się jako strefa kibica Euro 2012 czy dużych wydarzeń (WOŚP, Sylwester)? Teren wokół Pałacu Kultury (po konsultacjach społecznych odnośnie programu) uporządkowany, dobrze urządzony, z szeroką ofertą atrakcji i możliwości mógłby stać się Centralnym Parkiem, uzupełniającym Pałac. Mógłby to być park-plac, z tętniąca życiem agorą/forum miejskim, miejscem spotkań i wymiany myśli, pod koronami drzew mogą znaleźć się obiekty sporty miejskie, skate park, place zabaw, kawiarnie (jak w parku Jardin Tuileries) deptaki, fontanny i rzeźby, wielkie lodowisko czy targowisko. Park Centralny zachowuje tożsamość miejsca, ale zamiast być symbolem uciemiężenia, służyć będzie rodzącemu się demokratycznemu społeczeństwu.

Ale skala zarówno Pałacu Kultury i Nauki, Parku Centralnego, oraz wielkich arterii dokoła wymaga odpowiedniej oprawy. Niejednokrotnie można usłyszeć czy od architektów czy zwykłych mieszkańców iż przestrzeń w centrum jest „nijaka”, że „rozłazi się”. Do tej pory odpowiedzią na ten problem była idea zabudowy tego regionu. Tymczasem idea Parku Centralnego zamiast budować na placu, przewiduje budowę wokół parku, nad chodnikami wzdłuż ulic: Marszałkowska, Świętokrzyska, Emilii Plater i Alej Jerozolimskich, długiej na 2km i na kilka metrów szerokiej ściany – ramy, która zdefiniuje pierzeje ulic, wnętrze parku oraz chronić go będzie przed hałasem z zewnątrz. Nie jest to zwykła ściana, jest to raczej wysoka na 20-30 metrów Mega Rama z Wielką Kolumnadą, która zapewnia dostęp i transparentność centrum, sprawiając iż Centrum jest dostępne dla każdego. Kolumnada wspiera dach zapewniający przejście przez całe centrum miasta suchym w dni deszczowe czy w cieniu w coraz to bardziej upalne letnie dni. Ale dach nie chroni tylko przechodniów pod nim, ale to również długa na 2km zielona promenada, ponad okoliczną zabudową i zgiełkiem ulicznym. Ten Warszawski Highline stać się może miejscem na spacery, jogging, ale jedną z głównych atrakcji turystycznych Warszawy. Teraz Warszawę z góry mogą podziwiać tylko zamożni z Złota 44, Cosmopolitan.

Oprócz przestrzeni publicznych (wewnątrz, pod i nad Mega Ramą) centrum to także budynki użyteczności publicznej oraz komercyjne, które współfinansują całą inwestycje. W idei Mega Ramy zawieszone one są na Wielkiej Kolumnadzie. Od strony ulicy Świętokrzyskiej znajdują się apartamenty z widokiem na park i Pałac Kultury, od Emilii Plater – biura, kawiarnie i fitness, od Alei Jerozolimskich obiekty handlowe (butiki albo Kupieckie Domy Towarowe). Od Marszałkowskiej natomiast mieścić się może Muzeum Sztuki Nowoczesnej, którego długie na kilkaset metrów i wąskie przestrzenie mogą inspirować kuratorów i artystów. Do funkcji w Mega Ramie z chodnika prowadzić mogą podwieszane schody ruchome i windy, sprawiając iż pójście do Muzeum czy galerii handlowej staje się niezapomnianym przeżyciem. Zewnętrzna elewacja Mega Ramy mogłaby służyć jako wielka powierzchnia informacyjna (wydarzenia kulturalne, wiadomości, itp.), na przykład za pomocą multimedialnej fasady.Zabudowa w formie Mega Ramy, zawieszonej nad chodnikami, gruntem który należy do miasta, może być odpowiedzią na problemy związane z roszczeniami właścicieli działek. Miasto ponadto nie musi budować kosztownej infrastruktury technicznej (drogi, woda, gaz, elektryczność), ponieważ nowe budynki mogą połączyć się z istniejącą już infrastrukturą pod ulicami.Wizja Parku Centralnego i Mega Ramy nie jest skończonym projektem, jest bardziej gruntem do publicznej debaty na temat czego Warszawiacy chcą od swojego miasta. Przedstawione funkcje czy formy są tylko pretekstem by zacząć myśleć o Centrum Warszawy w inny sposób. Zmiana sposobu myślenia, włączenie mieszkańców do debaty, wykorzystanie potencjału tego miejsca może stworzyć nową jakość na miarę świetlanej przyszłości Warszawy

Mega Rama i Park Centralny zostały opublikowane na portalu Futuwawa – interaktywnej przestrzeni, gdzie pokazywane są projekty związane z Warszawa.

Defilade Square is an official centre of Warsaw. This vast unbuilt space around The Palace of Culture and Science (example of social realism high rise), located in the middle of the square was built in 50’s as “gift” from Soviet Russia, serving for socialist society. Eventually for decades the area and the building were symbol of Soviet domination. After political transformation the building still remains the function, holding museums, theaters, youth sport centre, cinemas etc.. Move over, the building has become symbol of Warsaw. Defilade Square instead being a place for military defilades, is to be developed and become proper city centre. During over 20 years of debating about that space, the place was used as large market place, trading halls, parking, Fan Zone of UEFA 2012.

This vast, open and green space, instead built could be transform into grand Central Park. Place this could keep its identity and with new facilities and public spaces, could serve society and enhancing functionality of Palace of Culture and Science, bringing whole area into new era. In public debate, citizens of Warsaw could decide about program and functions in the park: urban sports, open market, fountains, playgrounds, events, culture, boulevards, squares. This grand scale complex with Palace of Culture and Science, Central Park and large scale streets, is framed by grand wall- 2km long, 30 m high – Mega Frame. The frame defined streets facades, holes the space of the park. Actually the wall is transparent and open – it’s in a form of grand colonnade, allowing access to the park in any place as well as crossing whole centre under roof, protected from rain or sun. The roof on top of colonnade is also 2km long green passage, Warsaw Highline, serving as great view point, place for Sunday walks, jogging or as tourist attraction.

Under the Highline suspended are new buildings, utilitarian building such as Art Museum and commercial such as: apartments over looking park, offices, shopping mall, cafes (partially helping to finance whole project). New buildings instead taking away from city the space of the park, are built around, above sidewalk, ground that belongs to the city. That solves mayor legislation problem of the area – claims of the plots by owners who lost their properties after WWII. Idea of Central Park and Mega Frame is not finish design, it’s starting point in debate how to build city centre of Warsaw, centre that respects city identity and quality, proving great and functional public space, bringing Warsaw to the future that Warsaw deserved for.

Mega Frame and Central Park are published in Futuwawa – an interactive exhibition space for urban projects related to Warsaw.